Chợ Tết 2026 đìu hiu: Người bán ngồi nhiều hơn đứng
Buổi sáng cận Tết, tôi đi một vòng chợ quen. Gian hàng mở đủ, đèn vẫn sáng, người bán vẫn có mặt từ sớm. Nhưng có một chi tiết rất lạ: người bán ngồi nhiều hơn đứng. Không phải ngồi nghỉ tạm, mà là ngồi chờ. Chờ lâu. Chờ trong im lặng.
Chợ Tết 2026 đìu hiu không còn là cảm giác cá nhân của vài người đi chợ sớm, mà đã trở thành một trạng thái chung. Và nếu nhìn kỹ, đây không chỉ là câu chuyện buôn bán chậm, mà là một sự dịch chuyển âm thầm trong hành vi tiêu dùng Tết.
Chợ Tết 2026 đìu hiu: Không còn là hiện tượng cục bộ
Nếu chỉ ghé một khu chợ rồi kết luận “ế”, có thể đó là cảm giác chủ quan. Nhưng Tết 2026 cho thấy một trạng thái khác: cùng một nhịp chậm, lặp lại ở nhiều địa phương, nhiều loại chợ, nhiều nhóm tiểu thương khác nhau. Khi một hiện tượng xuất hiện đồng loạt, kéo dài và không còn gây bất ngờ cho người trong cuộc, nó không còn là chuyện cục bộ nữa. Nó là một trạng thái thị trường.
Không khí chợ trầm lắng nhưng không hỗn loạn
Điểm đặc biệt của chợ Tết 2026 là sự im lặng có trật tự. Không có cảnh đóng sạp hàng loạt, không có tiếng than vãn ồn ào, cũng không xuất hiện tâm lý hoảng loạn như những giai đoạn khủng hoảng trước đây. Gian hàng vẫn mở, người bán vẫn có mặt, chợ vẫn họp đều. Nhưng nhịp mua bán đã chậm lại rõ rệt.
Người bán ngồi nhiều hơn đứng không phải vì mệt, mà vì đứng cũng không có gì để làm. Không còn cảnh phải mời chào liên tục, không còn dòng người chen chúc. Người mua ghé xem nhiều, hỏi nhiều, nhưng quyết định mua ít hơn. Cảm giác chung là chợ vẫn “sống”, nhưng sống ở nhịp thấp.
Ở TP.HCM, nhiều chợ truyền thống bước vào cao điểm giáp Tết mà không khí vẫn đều đều như ngày thường. Ở Hà Nội, các chợ dân sinh vẫn đông tiểu thương, nhưng số giao dịch không tăng tương ứng với thời điểm cuối năm. Ở các tỉnh, tình trạng tương tự lặp lại: chợ không vắng, nhưng tiền không chạy.
Điều này khác hoàn toàn với hình dung “ế là vắng”. Chợ Tết 2026 đìu hiu theo cách âm thầm, không gây sốc, nhưng lại kéo dài. Và chính sự kéo dài đó khiến nhiều tiểu thương bắt đầu chấp nhận đây là một trạng thái bình thường mới, chứ không phải một mùa Tết “xui”.
Người bán còn đó, nhưng nhịp bán đã khác
Một dấu hiệu rất rõ cho thấy hiện tượng này không còn cục bộ nằm ở chính hành vi của người bán. Nếu chỉ vài chợ ế, tiểu thương vẫn còn hy vọng “chợ khác đông hơn”. Nhưng khi nhiều chợ cùng chậm, phản xạ của người bán bắt đầu thay đổi.
Trước đây, cận Tết là thời điểm:
Nhập hàng mạnh.
Trưng bày đầy sạp.
Chấp nhận rủi ro tồn kho để đánh đổi lợi nhuận.
Tết 2026 thì khác. Rất nhiều tiểu thương chọn cách:
Nhập ít hàng hơn.
Bày gọn, không bày dàn trải.
Bán chậm nhưng chắc, chấp nhận lời ít.
Sự thay đổi này không đến từ cảm tính, mà từ kinh nghiệm tích lũy qua nhiều mùa bán chậm liên tiếp. Người bán hiểu rằng, nếu thị trường không “bật”, việc đứng bán tích cực cũng không tạo ra khác biệt lớn. Ngồi chờ không phải là buông xuôi, mà là chiến lược phòng thủ.
Một tiểu thương chia sẻ rất thẳng: bán nhanh thì mừng, bán chậm thì… ngồi đợi, vì nhập thêm cũng không chắc bán được. Khi tư duy này xuất hiện ở nhiều người bán cùng lúc, nhịp chợ tự nhiên chậm lại, dù không ai chủ ý làm chậm.
Ở đây cần nhấn mạnh: người bán không biến mất, họ chỉ điều chỉnh cách hiện diện. Và khi cách hiện diện thay đổi đồng loạt, đó là dấu hiệu của một xu hướng, không còn là chuyện riêng lẻ.
Vì sao sự im lặng này đáng chú ý hơn cả cảnh ế ẩm
Điều đáng nói nhất ở chợ Tết 2026 không phải là con số bán ra ít hơn, mà là tâm thế của cả người mua lẫn người bán. Nếu là ế cục bộ, sẽ có sự so sánh, đổ lỗi, hoặc tìm nguyên nhân ngắn hạn như thời tiết, giá cả, địa điểm. Nhưng lần này, câu hỏi được đặt ra nhiều hơn là: “Có lẽ thị trường đã khác thật rồi”.
Người mua bước vào chợ với tâm lý rất khác so với trước:
Không mua theo thói quen.
Không mua vì sợ thiếu Tết.
Không mua chỉ để giữ nếp cũ.
Họ quan sát nhiều hơn, cân nhắc lâu hơn, và sẵn sàng rời đi mà không mua gì. Điều này tạo ra cảm giác “đông mà vắng”, một cảm giác chỉ xuất hiện khi hành vi tiêu dùng đã thay đổi từ gốc.
Người bán cũng nhận ra sự khác biệt đó. Thay vì cố gắng kích cầu bằng mời chào, họ chọn cách giữ nhịp. Giữ hàng, giữ vốn, giữ sức. Khi cả hai phía cùng không vội, chợ tự nhiên rơi vào trạng thái trầm lắng kéo dài.
Sự im lặng này đáng chú ý vì nó không đi kèm với khủng hoảng, mà đi kèm với sự thích nghi. Thị trường không sụp, nhưng cũng không bùng nổ. Nó chuyển sang một trạng thái ổn định ở mức thấp hơn, và chính điều đó khiến nhiều người làm kinh doanh cần phải nhìn lại cách hiểu cũ về mùa Tết.
Chợ Tết 2026 đìu hiu, vì thế, không còn là hiện tượng của một khu chợ, một nhóm tiểu thương hay một thời điểm xấu. Nó là biểu hiện tập trung của nhiều thay đổi nhỏ, tích tụ đủ lâu để trở thành bức tranh chung. Và khi bức tranh đã rõ, câu hỏi không còn là “bao giờ chợ đông lại”, mà là ai sẽ thích nghi được với nhịp chợ mới này.
Vì sao người bán ngồi nhiều hơn đứng?
Nếu chỉ nhìn bề mặt, nhiều người sẽ nói chợ Tết 2026 đìu hiu vì “ế”. Nhưng chữ “ế” không đủ để mô tả trạng thái hiện tại. Người bán ngồi nhiều hơn đứng không phải vì không muốn bán, mà vì họ đang mắc kẹt trong một thế chờ. Chờ khách, chờ quyết định mua, chờ tín hiệu rõ ràng hơn từ thị trường. Đằng sau tư thế ngồi im đó là ba lớp nguyên nhân lớn, chồng lên nhau, kéo cả nhịp chợ chậm lại.
Người mua đã bước vào chợ với “cái phanh trong đầu”
Một thay đổi rất rõ ở chợ Tết 2026 là tâm thế của người mua. Người đi chợ không còn bước vào với cảm giác “phải mua cho đủ Tết” như trước. Họ đi chậm hơn, nhìn nhiều hơn, hỏi nhiều hơn, và… mua ít hơn.
Không phải vì họ không có tiền. Phần lớn người đi chợ vẫn có khả năng chi trả. Vấn đề nằm ở chỗ quyết định mua không còn diễn ra theo quán tính. Trước đây, nhiều món hàng Tết được mua vì thói quen: năm nào cũng mua, nhà ai cũng mua, không mua thì thấy thiếu. Năm nay, thói quen đó bị thay thế bằng một câu hỏi rất thực tế: “Mua cái này để làm gì?”
Người mua bắt đầu:
Cân nhắc kỹ hơn giữa nhu cầu thật và nhu cầu cảm xúc.
Ưu tiên món thiết thực, bỏ qua những thứ chỉ để trưng.
Trì hoãn quyết định, không mua ngay trong lần đi chợ đầu tiên.
Chính sự trì hoãn này làm thay đổi nhịp chợ. Khách vẫn đến, nhưng giao dịch không xảy ra ngay. Người bán đứng mời một lúc, thấy khách chỉ xem rồi đi, họ dần chuyển sang ngồi chờ. Không phải vì bỏ cuộc, mà vì đứng mãi cũng không tạo ra khác biệt.
Ở góc độ hành vi, chợ Tết 2026 đang phản ánh một kiểu tiêu dùng mới: tiêu dùng có phanh. Người mua tự đặt giới hạn cho mình, không để không khí Tết cuốn đi. Khi cái phanh đó luôn được giữ, người bán dù có đứng suốt ngày cũng khó đẩy nhanh tốc độ bán hàng.
Niềm tin và cảm giác an tâm trở thành rào cản lớn nhất
Nếu hỏi vì sao nhiều người chỉ đi chợ để “xem cho có không khí”, câu trả lời thường không nằm ở giá, mà nằm ở niềm tin. Đây là yếu tố rất ít khi được nói thẳng, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua.
Người mua chợ Tết năm nay lo nhiều thứ:
Lo nguồn gốc thực phẩm, đặc biệt với đồ ăn dùng trong nhiều ngày.
Lo chất lượng không đồng đều, hôm nay xem một giá, mai quay lại đã khác.
Lo mua xong không biết khi có vấn đề thì kêu ai.
Khi niềm tin giảm, hành vi mua sắm lập tức đổi khác. Người mua vẫn đi chợ, vẫn hỏi giá, nhưng quyết định mua bị đẩy sang nơi họ cảm thấy an tâm hơn. Có thể là siêu thị, có thể là cửa hàng quen, có thể là đặt online từ người họ biết rõ.
Điều này tạo ra một nghịch lý: chợ không vắng người, nhưng lại vắng giao dịch. Người bán nhìn thấy khách, nhưng không chốt được đơn. Lúc đó, việc đứng mời gọi trở nên kém hiệu quả. Người bán chọn ngồi lại, quan sát, chờ một khách thật sự sẵn sàng mua, thay vì tốn sức cho những lượt hỏi rồi đi.
Trong chợ Tết 2026, sự im lặng không phải là dấu hiệu của bỏ cuộc, mà là hệ quả của một thị trường mà niềm tin đã trở thành điều kiện tiên quyết. Khi chưa tạo được cảm giác an tâm, mọi nỗ lực bán hàng đều bị khựng lại.
Người bán cũng đang phòng thủ, kéo cả nhịp chợ chậm theo
Một sai lầm phổ biến khi nhìn vào chợ Tết đìu hiu là chỉ tập trung vào người mua. Thực tế, người bán cũng đang ở trạng thái phòng thủ rất rõ ràng. Sau vài mùa Tết không như kỳ vọng, nhiều tiểu thương đã thay đổi cách phản ứng với thị trường.
Thay vì:
Nhập hàng nhiều, trưng bày đầy sạp.
Đứng mời gọi liên tục, tạo không khí rộn ràng.
Chấp nhận rủi ro để hy vọng bán nhanh.
Họ chuyển sang:
Nhập lượng vừa phải, đủ bán.
Giữ sạp gọn gàng, không phô trương.
Quan sát phản ứng thị trường trước khi quyết định đẩy mạnh.
Cách làm này giúp họ giảm rủi ro tồn kho, nhưng lại vô tình làm chợ mất đi sự sôi động vốn có. Khi sạp hàng không đầy, người bán không đứng mời, chợ tự nhiên trông chậm hơn, dù số người có mặt không giảm nhiều.
Điều quan trọng là: đây không phải sự lười biếng. Đây là phản xạ tự vệ. Người bán đã học được rằng đứng cả ngày không đồng nghĩa với bán được hàng. Họ chọn cách tiết kiệm năng lượng, chờ thời điểm phù hợp hơn để hành động.
Khi cả người mua lẫn người bán đều phòng thủ, thị trường rơi vào trạng thái “đông người nhưng ít chuyển động”. Và trong trạng thái đó, hình ảnh người bán ngồi nhiều hơn đứng trở thành biểu hiện dễ thấy nhất của chợ Tết 2026 đìu hiu.
Không có cú sụp đổ nào ở đây. Chỉ có một thị trường đang chậm lại để tự điều chỉnh. Ai nhìn được điều này sẽ hiểu rằng vấn đề không nằm ở tư thế đứng hay ngồi, mà nằm ở niềm tin, nhịp tiêu dùng và cách cả hai phía đang dè chừng lẫn nhau.
Bài học cho tiểu thương và người kinh doanh mùa Tết
Chợ Tết 2026 đìu hiu không phải là cú sốc bất ngờ. Nó giống một đợt thủy triều rút: khi nước xuống, ai bơi không quần mới lộ ra. Với tiểu thương và người kinh doanh mùa Tết, đây là thời điểm buộc phải nhìn thẳng vào cách mình đã bán, đã nghĩ và đã kỳ vọng suốt nhiều năm qua. Không phải để trách mình, mà để điều chỉnh kịp trước khi mùa Tết tiếp theo lại đến trong một tâm thế hoàn toàn khác.
Đừng bán theo lịch Tết, hãy bán theo tâm lý người mua
Sai lầm lớn nhất của nhiều tiểu thương là vẫn bán Tết theo lịch, trong khi người mua đã không còn mua theo lịch nữa. Trước đây, cứ vào khoảng 23–29 tháng Chạp, chợ tự nhiên đông. Người bán chỉ cần bày hàng, đứng mời, rồi chờ dòng người cuốn tiền đi qua. Nhưng Tết 2026 cho thấy điều đó đã không còn đúng.
Người mua bây giờ quyết định sớm hơn rất nhiều. Họ tìm hiểu từ trước, so giá từ trước, thậm chí chốt mua trước cả nửa tháng. Khi họ bước vào chợ những ngày cận Tết, phần lớn đã có sẵn câu trả lời trong đầu: mua hay không mua. Lúc đó, sự hồ hởi của người bán không còn đủ sức xoay chuyển quyết định.
Bài học đầu tiên là:
Đừng chờ cao điểm Tết mới bắt đầu bán.
Nếu đợi đến khi chợ đông mới hy vọng “vớt”, thì rất dễ rơi vào cảnh:
Gian hàng mở đủ ngày nhưng không có giao dịch.
Hàng bày ra cho có, bán được món nào hay món đó.
Người bán ngồi nhiều hơn đứng, không phải vì mệt, mà vì không còn ai hỏi.
Người kinh doanh mùa Tết cần dịch chuyển tư duy:
Bán từ trước Tết, không phải bán trong Tết.
Tạo quyết định mua trước khi khách bước vào chợ.
Chấp nhận rằng khoảnh khắc khách móc ví thường diễn ra ngoài chợ, không phải ngay tại sạp.
Điều này đặc biệt quan trọng với những mặt hàng mang tính lựa chọn cao như bánh mứt, quà Tết, đồ trang trí. Khi khách đã quyết xong ở nhà, chợ chỉ còn là nơi “xem lại”, chứ không còn là nơi ra quyết định chính.
Nói cách khác, Tết không còn là điểm nổ, mà chỉ là điểm giao hàng. Ai còn bán theo nhịp cũ sẽ thấy Tết ngày càng ngắn, và cao điểm ngày càng nhạt.
Giá không còn là lợi thế, cảm giác an tâm mới là điểm bán
Nhiều tiểu thương vẫn tin rằng chợ truyền thống có một lợi thế bất bại: giá rẻ. Nhưng chợ Tết 2026 cho thấy, giá rẻ không còn là yếu tố quyết định, nhất là với nhóm người mua có gia đình, có con nhỏ hoặc từng gặp rủi ro mua sắm trước đây.
Thứ người mua thiếu không phải là vài chục nghìn chênh lệch, mà là cảm giác an tâm. An tâm về chất lượng, về nguồn gốc, về việc “mua về có phải lo hay không”. Khi cảm giác này không đủ mạnh, người mua sẵn sàng:
Trả giá cao hơn ở siêu thị.
Mua online từ người quen.
Hoặc đơn giản là… không mua.
Trong bối cảnh đó, người bán Tết cần hiểu:
Cạnh tranh bằng giá chỉ kéo thị trường đi xuống.
Cạnh tranh bằng an tâm mới kéo khách lại gần.
An tâm ở đây không phải là khẩu hiệu. Nó đến từ những thứ rất cụ thể:
Cách người bán nói về hàng hóa.
Cách giải thích nguồn gốc, quy trình.
Cách phản ứng khi khách hỏi khó hoặc tỏ ra nghi ngại.
Nhiều sạp chợ Tết 2026 vắng khách không phải vì hàng kém, mà vì người bán không còn chủ động xây dựng niềm tin. Họ quen với việc khách tự tin mua, nên khi khách bắt đầu nghi ngại, họ lúng túng, thậm chí khó chịu. Điều đó đẩy khách đi nhanh hơn.
Bài học ở đây là:
Đừng chỉ bán sản phẩm, hãy bán cảm giác “mua xong là yên tâm”.
Trong một thị trường mà người mua đang phòng thủ, an tâm chính là đòn bẩy mạnh nhất. Người bán nào hiểu điều này sớm, người đó sẽ không còn phải ngồi chờ may rủi trong chợ Tết.
Đừng “all-in” tồn kho, hãy học cách phòng thủ thông minh
Một trong những hình ảnh đáng chú ý nhất ở chợ Tết 2026 là sự dè dặt của chính người bán. Không còn cảnh nhập hàng đầy kho, bày kín sạp, trông chờ một mùa Tết bùng nổ. Thay vào đó là trạng thái cầm chừng, bán tới đâu hay tới đó.
Nhiều người coi đây là dấu hiệu bi quan. Nhưng nếu nhìn kỹ, đây lại là một phản xạ rất thực tế sau nhiều mùa Tết không như kỳ vọng. Người bán đã học được rằng:
Tồn kho lớn không còn đồng nghĩa với cơ hội lớn.
Cao điểm ngắn khiến rủi ro tăng cao.
Bán chậm sau Tết là cái giá rất đắt.
Tuy nhiên, phòng thủ không có nghĩa là co rúm. Phòng thủ thông minh là:
Nhập hàng có chọn lọc.
Ưu tiên sản phẩm xoay vòng nhanh.
Chấp nhận bỏ bớt những mặt hàng “để trưng cho đẹp”.
Vấn đề của nhiều tiểu thương là phòng thủ nửa vời:
Không dám nhập nhiều.
Nhưng cũng không dám đổi cách bán.
Kết quả là vừa thiếu hàng hấp dẫn, vừa thiếu lý do để khách mua.
Bài học ở đây là:
Nếu đã phòng thủ, hãy phòng thủ có chiến lược.
Điều đó có thể là:
Kết hợp bán online song song với bán chợ.
Nhận đặt trước để giảm rủi ro tồn.
Tập trung vào nhóm khách quen thay vì trông chờ khách vãng lai.
Chợ Tết 2026 cho thấy rõ một điều: ai còn trông chờ vào “vận may mùa vụ” thì sẽ ngày càng mệt. Ai coi Tết là một chiến dịch cần tính toán, người đó mới có cửa đi đường dài.
Tóm lại, bài học cho tiểu thương và người kinh doanh mùa Tết không nằm ở việc than thở chợ Tết đìu hiu, mà nằm ở chỗ dám nhìn thẳng vào sự thay đổi của người mua. Tết không mất đi, nhưng cách Tết vận hành đã khác. Người bán nào chịu thay đổi nhịp, thay đổi cách nghĩ và cách bán, người đó sẽ không còn phải ngồi nhìn chợ đông mà lòng trống rỗng.
Kết luận
Chợ Tết 2026 đìu hiu, người bán ngồi nhiều hơn đứng không phải là câu chuyện buồn, mà là một tín hiệu quan trọng. Nó cho thấy thị trường đang chuyển từ cảm tính sang lý trí, từ thói quen sang lựa chọn.
Hiểu được điều đó, người bán sẽ bớt lo lắng. Bỏ qua điều đó, người bán sẽ tiếp tục ngồi chờ trong im lặng.
Nếu bạn đang kinh doanh hoặc chuẩn bị cho những mùa Tết tiếp theo, đừng nhìn chợ Tết 2026 như một thất bại. Hãy coi nó như một lời cảnh báo sớm để thay đổi cách làm, trước khi thị trường thay đổi bạn.
