Những ngày cuối tháng Chạp, nếu bạn đi qua các tuyến phố quanh trường đại học hay khu kinh doanh nhỏ lẻ tại Hà Nội, bạn sẽ dễ dàng thấy biển “nghỉ Tết” treo lên sớm hơn mọi năm. Tại sao nhiều cửa hàng tại Hà Nội lại đóng cửa nghỉ Tết sớm? Câu trả lời không đơn giản là vì chủ quán muốn về quê sum họp. Phía sau đó là sự kết hợp của sức mua giảm, chi phí tăng, thiếu nhân lực và một hiện tượng tôi gọi là “Hiệu ứng Thành Phố Rỗng Theo Mùa”.

Thực tế cho thấy, không ít cửa hàng nghỉ trước Tết 3–7 ngày. Một số nơi thậm chí trả mặt bằng, sang nhượng gấp khi năm kinh doanh không đạt kỳ vọng. Báo chí những năm gần đây cũng ghi nhận tình trạng cửa hàng trả mặt bằng trước dịp Tết do áp lực chi phí và sức mua yếu. Điều này đặt ra một vấn đề lớn hơn: nghỉ sớm là chiến lược tạm thời hay dấu hiệu khó khăn của thị trường 2026?

Thực trạng: Nhiều cửa hàng tại Hà Nội đóng cửa nghỉ Tết sớm đang diễn ra như thế nào?

Không khó để nhận ra mức độ phổ biến của hiện tượng này. Từ quán cà phê, trà sữa, tiệm ăn bình dân cho tới shop thời trang nhỏ lẻ, nhiều nơi chọn đóng cửa trước giao thừa gần một tuần. Khu vực quanh các trường đại học như Bách Khoa, Kinh tế Quốc dân, Thương mại, Quốc gia thường vắng hẳn khách từ khoảng 20 tháng Chạp.

Một số biểu hiện dễ thấy: biển “nghỉ Tết” xuất hiện dày đặc trên cùng một tuyến phố, sạp chợ truyền thống đóng cửa sớm, thông báo “bán nốt hôm nay” treo trước cửa quán. Trong khi đó, hệ thống siêu thị và cửa hàng tiện lợi vẫn duy trì hoạt động xuyên Tết để phục vụ nhu cầu thiết yếu. Điều này cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa mô hình hộ kinh doanh cá thể và chuỗi lớn.

Khi nhìn bề mặt, có thể nghĩ đây chỉ là thói quen nghỉ lễ. Nhưng câu chuyện thực tế phức tạp hơn nhiều.

Hà Nội “vắng khách” trước khi vắng cửa hàng

Tôi để ý mỗi năm cứ tầm 20 tháng Chạp, quán cơm trước cổng trường bắt đầu thưa dần. Không phải vì chất lượng giảm. Cũng không phải vì chủ quán lười bán. Đơn giản là khách của họ đã về quê gần hết.

Hà Nội là thành phố tập trung hàng trăm nghìn sinh viên ngoại tỉnh. Khi học sinh, sinh viên các tỉnh lẻ rời thành phố để ăn Tết, một lượng lớn nhu cầu tiêu dùng cũng biến mất theo. Tôi gọi đó là “Hiệu ứng Thành Phố Rỗng Theo Mùa”.

Những ngành chịu ảnh hưởng rõ nhất gồm: quán cơm sinh viên, trà sữa, cà phê giá rẻ, shop thời trang bình dân, dịch vụ photocopy, in ấn.

Không có khách, việc mở cửa chỉ còn là duy trì ánh đèn và tiếng quạt chạy. Khi doanh thu không đủ bù chi phí, quyết định đóng cửa nghỉ Tết sớm trở thành lựa chọn hợp lý.

Nguyên nhân 1: Sức mua trước Tết 2025–2026 không còn bùng nổ

Trước đây, Tết thường được xem là mùa “bán gì cũng chạy”. Tuy nhiên vài năm gần đây, bức tranh đã khác. Sức mua không tăng đột biến, đặc biệt ở phân khúc bán lẻ truyền thống.

Một số xu hướng đáng chú ý: người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, mua sắm chuyển dịch sang thương mại điện tử, biên lợi nhuận bán lẻ giảm do cạnh tranh giá.

Khi doanh thu không tăng theo kỳ vọng, việc duy trì cửa hàng trong giai đoạn khách thưa thớt trở thành gánh nặng hơn là cơ hội.

Nguyên nhân 2: Chi phí vận hành tăng cao dịp cuối năm

Không chỉ vấn đề đầu ra, bài toán chi phí cũng khiến nhiều chủ shop phải tính toán kỹ. Cuối năm là thời điểm hàng loạt khoản chi phát sinh: lương tháng 13, thưởng Tết, tiền thuê mặt bằng, chi phí điện nước tăng, giá nguyên liệu nhích lên. Với những cửa hàng có biên lợi nhuận mỏng, chỉ cần doanh thu giảm vài ngày cũng đủ khiến lợi nhuận cả tháng bị bào mòn. Một số báo cáo từ báo chí cho thấy tình trạng cửa hàng trả mặt bằng trước Tết xuất hiện nhiều hơn so với giai đoạn trước dịch.

Vì vậy, câu hỏi “Tại sao nhiều cửa hàng tại Hà Nội lại đóng cửa nghỉ Tết sớm?” thực chất liên quan đến quản trị dòng tiền hơn là cảm xúc lễ hội.

Nguyên nhân 3: Thiếu nhân lực dịp Tết

Nhân sự là yếu tố thường bị bỏ qua khi phân tích hiện tượng này. Nhiều cửa hàng nhỏ vận hành dựa trên 1–2 nhân viên chủ chốt. Khi họ xin nghỉ sớm để về quê, chủ quán gần như không có phương án thay thế.

Đặc biệt trong ngành F&B, nơi cần phục vụ trực tiếp, thiếu người đồng nghĩa với việc không thể duy trì hoạt động bình thường. Trong khi đó, chuỗi lớn có thể xoay ca hoặc thuê thời vụ, nên vẫn mở cửa xuyên Tết.

Sự khác biệt nằm ở khả năng tổ chức, không phải ở tinh thần kinh doanh.

Sự phụ thuộc vào “dòng tiền sinh viên”

Một điểm đáng chú ý là nhiều cửa hàng quanh trường đại học phụ thuộc tới 70–80% doanh thu từ sinh viên. Khi nhóm khách này về quê, gần như không có phân khúc thay thế.

Đây là vấn đề của mô hình kinh doanh theo quán tính mùa vụ. Chủ cửa hàng quen với nhịp tiêu dùng ổn định trong năm, nhưng không chuẩn bị cho giai đoạn trũng. Khi “dòng tiền sinh viên” rút khỏi thành phố, họ buộc phải đóng cửa sớm.

Việc nhiều cửa hàng tại Hà Nội đóng cửa nghỉ Tết sớm trong bối cảnh này không còn là điều khó hiểu, mà là hệ quả tất yếu của cấu trúc khách hàng thiếu đa dạng.

Đóng cửa nghỉ Tết sớm: Dấu hiệu suy yếu hay chiến lược phòng thủ?

Không phải mọi trường hợp nghỉ sớm đều tiêu cực. Cần phân biệt hai tình huống:

Dấu hiệu cảnh báo: trả mặt bằng hàng loạt, bán tháo hàng tồn kho, doanh thu giảm nhiều tháng liên tiếp.

Chiến lược hợp lý: chủ động nghỉ để tiết kiệm chi phí, tạm dừng offline, chuyển sang bán online, tái cấu trúc mô hình sau Tết.

Việc nghỉ sớm có thể là quyết định thông minh nếu giúp tối ưu dòng tiền và giảm rủi ro.

Góc nhìn đời thường: Khi vali kéo rời ký túc xá

Có một hình ảnh tôi luôn nhớ mỗi dịp cận Tết: những chiếc vali lăn trên vỉa hè trước cổng ký túc xá. Khi sinh viên rời Hà Nội, khu phố quanh trường cũng mất đi nhịp sôi động quen thuộc.

Quán trà sữa trước cổng trường không đóng cửa vì muốn nghỉ ngơi sớm. Họ đóng cửa vì không còn ai ngồi lại. Sự vắng lặng ấy đến trước Tết vài ngày, như một tín hiệu báo trước cho mùa trũng doanh thu.

Nhìn từ góc độ này, câu hỏi tại sao nhiều cửa hàng tại Hà Nội lại đóng cửa nghỉ Tết sớm trở nên dễ hiểu hơn: họ đang phản ứng với sự thay đổi của thị trường, không phải trốn tránh cơ hội.

Bài học cho người khởi nghiệp năm 2026

Hiện tượng này mang lại nhiều bài học đáng suy nghĩ cho người kinh doanh: không phụ thuộc vào một nhóm khách hàng duy nhất, lập kế hoạch dòng tiền cho giai đoạn thấp điểm, kết hợp bán hàng online để giảm rủi ro mùa vụ, chuẩn bị phương án nhân sự trước Tết. Kinh doanh không chỉ là tận dụng mùa cao điểm, mà còn là sống sót qua mùa trũng. Ai hiểu rõ chu kỳ này sẽ chủ động thay vì bị động.

Kết luận

Việc nhiều cửa hàng tại Hà Nội đóng cửa nghỉ Tết sớm không chỉ là câu chuyện nghỉ lễ truyền thống. Đó là kết quả của Hiệu ứng Thành Phố Rỗng Theo Mùa, của áp lực chi phí, của sức mua thay đổi và của bài toán nhân sự.

Thị trường đang chuyển dịch. Người kinh doanh buộc phải thích nghi. Nghỉ sớm không hẳn là thất bại, nhưng nếu không hiểu nguyên nhân sâu xa, rất khó để xây dựng chiến lược dài hạn.

Bạn đang kinh doanh tại Hà Nội? Bạn chọn mở cửa xuyên Tết hay đóng cửa sớm để tối ưu chi phí? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn và cùng thảo luận để tìm ra hướng đi phù hợp cho năm 2026.